Voor mij ligt De Groene Agenda 2018 van Paper on the Rocks. Gemaakt van steenpapier. Ik voel en ruik eraan... Hij lijkt in alles op een gewone agenda, maar toch is er iets bijzonders aan de hand.

Ken je het spelletje paper-rock-scissors? Dat krijgt nu een heel andere dimensie, want het papier van Paper on the Rocks is gemaakt van — jawel — steen! Wie dit zijdezachte papier in handen heeft zou dat niet zeggen. Steenpapier lijkt in alles op normaal papier, het is alleen wat gladder.

De agenda die ik mocht testen is gemaakt in samenwerking met de populaire blog De Groene Meisjes. En dat is niet voor niets: steenpapier is namelijk heel erg groen.

Claim

In de productie van steenpapier worden geen bomen of bleekmiddelen gebruikt en nauwelijks water. Het papier is oneindig recyclebaar en daarom Cradle to Cradle gecertificeerd. Met de verkoop van hun “Rockbooks” wil Paper on the Rocks ontbossing een halt toeroepen. Er wordt actief bijgedragen aan herbebossing doordat 5% van de winst geïnvesteerd wordt in herbebossingsprojecten in Zuid-Afrika.

Hoe zit het precies?

Steenpapier is een Taiwanese uitvinding. De stenen die hiervoor gebruikt worden bestaan uit calcium carbonaat, afkomstig uit mijnen. Nadat de stenen tot stof zijn gemalen, wordt het materiaal gebonden met behulp van (deels gerecycled) HDPE. Dat is een kunststof dat hierbij als lijm fungeert. Het materiaal wordt uitgetrokken en opgerold tot papierrollen waarna het als papier versneden en bedrukt kan worden.

De CO²-uitstoot bij productie is bijna drie keer lager dan bij gewoon papier.

Het materiaal is door zijn samenstelling in theorie oneindig recyclebaar. Omdat steenpapier echter nog weinig wordt gebruikt en er geen aparte inzamelingsstroom voor is, kan het nu nog bij het plasticafval. Tijdens de recycling wordt het steen er dan uitgefilterd en blijft herbruikbaar plastic over. Doordat er tijdens het productieproces gebruik wordt gemaakt van zo’n 90% groene energie en er geen bomen gekapt worden, is de CO²-uitstoot bijna drie keer lager dan bij gewoon papier. De hoeveelheid gebruikte energie is ook nog eens zes keer lager.

Alle Rockbooks — en dus ook deze agenda — worden geproduceerd in Nederland en bedrukt met plantaardige inkt. Het papier zelf komt uit Taiwan. In Azië wordt steenpapier sowieso vaker gebruikt dan hier, maar het materiaal wint langzaam aan populariteit.

Oordeel

De afgelopen jaren heb ik aardig wat producten getest, maar niet eerder was ik zo enthousiast als nu. Het gaat hier namelijk niet alleen om een mooi vormgegeven product (in dit geval De Groene Agenda), maar toch vooral om een revolutionair materiaal dat de potentie heeft om al het gewone, vervuilende papier overbodig te maken.

Niet eerder was ik zo enthousiast over een getest product als nu.

Uiteraard was er ook scepsis. Hoe zit het met de gebruikte aardolie in het HDPE? Wordt er bij het delven van de stenen geen andere natuurlijke bron uitgeput? Een woordvoerder zegt: “Inderdaad bevat HDPE ook aardolie. Maar zowel Cradle to Cradle als KIWA hebben ons papier onderzocht en beide komen tot de conclusie dat steenpapier schoner is dan gewoon papier. Het door ons gebruikte steengruis is een bijproduct van bestaande mijnbouw waar verder nooit iets mee wordt gedaan. Het is het derde meest voorkomende element op Aarde en praktisch onuitputtelijk.”

Dan de agenda zelf. (Ik zou het haast bijna vergeten, omdat er zoveel over het steenpapier te vertellen is.) De agenda ziet er fris en mooi vormgegeven uit. Hij is lekker groot en ruim opgezet. Elke week krijg je een groene tip, bijvoorbeeld om iemand een herinnering cadeau te doen in de vorm van een concertkaartje in plaats van (overbodige) spullen te kopen. Maandelijks is er een veganistisch recept toegevoegd en per kwartaal zie je een handig overzicht van seizoensgroenten en –fruit.

Zijn er ook puntjes van kritiek? Jawel hoor. De data zijn bijna in de vouwlijn gedrukt, waardoor het moeilijk is te zien in welke week je je nou bevindt. Ook is er naar mijn smaak iets te veel plek ingeruimd voor notities (elke week een pagina en voorin en achterin ook nog), maar misschien dat anderen dat juist superhandig vinden. Toch kan ik deze agenda aan alle groene meisjes — en jongens! — aanraden. En voor wie geen agenda nodig heeft: Paper on the Rocks verkoopt ook blanco boeken, een dagboek en een acts of kindness boek van steenpapier. Wat een geweldig initiatief.