Iedere sporter drinkt tegenwoordig kokoswater en bewuste koks bakken met kokosolie. Is het een hype of is kokos echt zo gezond?

Omega & More is een merk van Witsenburg Natural Products. Zij verkopen producten die bijdragen aan gezondheid en welzijn van mens en dier, zonder de leefomgeving te schaden. Dit betekent onder andere dat ze — waar mogelijk — kiezen voor biologische ingrediënten, milieuvriendelijke productiewijzen en verpakkingen. Er wordt gelet op de werkzaamheid van de producten en de integriteit van de mensen achter de producten. Kwaliteit gaat daarbij boven kwantiteit.

Ik wilde de producten van Omega & More beter leren kennen. Daarom ging ik op onderzoek uit en testte ik het kokoswater en twee soorten biologische kokosolie ook wel kokosvet genoemd: “virgin” (met milde kokosgeur) en “geurloos” (waarvan de ongeraffineerde oliemengsels zijn gebaseerd op essentiële vetzuren Omega 3 en Omega 6.

Claim

Kokoswater is het ideale dorstlessende sportdrankje en zorgt ervoor dat je goed hydrateert. Het is rijk aan mineralen, magnesium, kalium, diverse vitamines, antioxidanten en cytokininen die trombose tegengaan en bewezen kankerbestrijdend zijn. Verder zitten er vele enzymen in kokoswater. Deze helpen vooral het metabolisme: het omzetten van voedingsstoffen in voor het lichaam nodige stoffen.

Kokosolie bevat geen allergenen en schadelijke transvetzuren. Dit zijn vetten die langer houdbaar blijven, waardoor je lichaam dit moeilijker kan verwerken (zoals plantaardige vloeibare olie, zonnebloemolie en sojaolie). Kokosolie is daarom een gezondere vervanger voor zogenoemde wok-oliën en frituurvet.

Hoe zit het precies?

Volgens het Voedingscentrum zijn transvetzuren onverzadigde vetten, die slechter zijn voor de gezondheid dan verzadigd vet. In kokosolie / kokosvet zitten geen transvetzuren maar wel verzadigde vetten. Sterker nog, kokosvet bevat het meeste verzadigde vet van alle vet- en oliesoorten. Daarbij bevat het, in tegenstelling tot andere oliën en vetten (zoals olijfolie en roomboter), nauwelijks vitamine E en vitamine K. Bovendien bevat de helft van het verzadigde vet van kokosolie laurinezuur. Volgens verschillende bronnen op internet en de verpakking van het kokosvet zou dit gezond zijn, mede doordat laurinezuur ook in moedermelk voorkomt. Maar laurinezuur is van de verzadigde vetten, in vergelijking tot koolhydraten, het vetzuur dat het cholesterol het sterkst laat stijgen. Ook Sander Kersten, hoogleraar moleculaire voeding, is niet echt enthousiast, aangezien niet kan worden uitgesloten dat kokosvet het risico op hart- en vaatziekten vergroot. Er zijn dan ook geen goedgekeurde gezondheidsclaims van de Europese Voedselveiligheidsorganisatie EFSA.

Volgens de New York Times is kokoswater te vergelijken met een glas water en een banaan.

Dan kokoswater. Dit ontstaat uit het vocht van de kokosnoot en bestaat voor 95% uit water. In de sport- en modellenwereld is deze dorstlesser een ware trend. Het biedt, door de hoge voedingswaarde, meer voordelen dan het drinken van plat water. Het is een drankje waar je energie van krijgt en er zit een laag aantal calorieën en suikers in het water: 18 kilocalorieën per 100 milliliter. Toch zijn velen kritisch, merendeels omdat het ook een nieuwe bron van commercie voedt. Volgens de New York Times is het drankje qua voedingswaarden te vergelijken met een glas water en een banaan. Wat naar mijn mening een stuk beter smaakt dan kokoswater.

Hoe duurzaam is kokos?

Ook als de criticasters geen gelijk hebben, zou je je kunnen afvragen of we wel een gewas moeten gebruiken dat helemaal van de andere kant van de wereld komt. Gewassen die van dichterbij komen zijn een stuk groener. Los van het transport, heeft een kokosnoot sowieso een middel- tot hoge klimaatbelasting. Dit houdt in dat vooral bestrijdingsmiddelen en ontbossing vaak haaks staan op het opzetten van kokospalmplantages. Daarbij is het watergebruik van de kokospalmteelt hoger dan die van andere oliegewassen (maar wel lager dan olijf-, zonnebloem-, pinda- en lijnzaadolie). Als alternatief zou je kunnen denken aan koolzaad, zonnebloem-, en de oude vertrouwde olijfolie. Deze oliegewassen komen van veel dichterbij en zijn net zo gezond (al dan niet gezonder), mits je deze niet te hoog verhit.

Oordeel

Kokosvet is een product wat je makkelijk in gebruik kunt nemen. Je schraapt wat uit de pot, kunt er goed mee bakken (het wordt vloeibaar bij 30 graden) of lekker bij de kokende rijst toevoegen voor net een beetje extra smaak. Het vet mét smaak heeft daarin voor mij — van de geteste twee — de meeste toegevoegde waarde omdat de smaak goed aansluit bij Oosterse gerechten. Kokosvet is tot op zekere hoogte gezond en heeft als voordeel dat het goed verhit kan worden. Voor koud tot halfwarm gebruik zou ik echter eerder olijf- of koolzaadolie gebruiken, omdat de samenstelling daarvan iets gunstiger lijkt te zijn. Bovendien vind ik kokosvet best lekker, maar niet zo lekker als bakken in roomboter. Ik zie deze trend dan ook meer als een hype. Zeker als het gaat om kokoswater.

Voor de Omega & More-lijn worden kokosnoten uit de Filipijnen gehaald. Over de ware herkomst van de producten, hoe de kokospalmplantages eruitzien, hoe de kokosnoten bewerkt worden en door wie, valt weinig te vinden. Ik zou het zo mooi vinden als de cirkel rond is, en er in plaats van natuurbehoud in Nederland te ondersteunen, dit ook gebeurt op de Filipijnen. Ik mis de bewijsvoering van de herkomst op de verpakkingen en de website. Dit neemt niet weg dat Witsenburg hele mooie en goeie dingen doet voor deze wereld!